صفحه عکاسی

[godfly]

بعد از آن که از منظره ای عکسی گرفته می شود یعنی تصویری از آن روی فیلم عکاسی ضبط می ‏شود باید با مکانیزم هایی آن را آشکارسازی کرده و به صفحه حساس عکاسی منتقل کرد تا اینکه به ‏طور طبیعی قابل روئیت باشد.‏


امولسیون صفحه عکاسی:


جواب امولسیون عکاسی به نور معمولا به صورتی بیان می شود که در آن منحنی تغییرات چگالی d ‏برحسب Log101/T تعریف می شود. که در آن T تراگسیلمندی امولسیون سیاه شده یعنی نسبت ‏شدت عبوری به شدت تابشی است. با جاروب کردن صفحه عکاسی توسط چگالی سنج میکروسکوپی ‏، T اندازه گیری می شود.


با رسم d برحسب لگاریتم زمانی نوردهی T در Eی ثابت ، منحنی کم و بیش مشابه به دست می آید. ‏اگر d تابعی از حاصلضرب ET می بود. دو منحنی مزبور دقیقا شکل یکسانی می داشتند. اما به خاطر ‏طبیعت فرآیندهای چند مرحله ای سیاه شدن یک دانه منفرد معمولا قانون دو جانبه بین افروزش و ‏زمان نوردهی به طور کامل برقرار نمی شود. با دو برابر کردن افروزش هم زمان با نصف کردن زمان ‏نوردهی سیاه شدگی یکسانی در صفحه حاصل نمی شود. این نکته غالبا با در نظر گرفتن d به عنوان ‏تابعی از qET بیان می شود، که درآن q ، ضریب شوارچیلد کمی کوچکتر از یک است.


نتایج حاصل از منحنی های امولاسیون:‏


منحنی های جواب برای امولسیون ها با سرعت متفاوت همراه هستند. در هر دو انتها ، نمودارها ‏نزدیک آستانه و نزدیک اشباع به قدری پهن می شود که آن را برای اندازه گیری مقادیر نسبی E به ‏کلی نا مناسب می سازد.


اندازه گیری شدت ، تا آنجایی که ممکن است بایستی در قسمت خطی منحنی انجام گیرد. شیب این ‏منحنی معرف نمود صفحه عکاسی ، γ است، یعنی γ=tanθ ، مقدار γ برای امولسیونهای طیف ‏نگاری از حدود 0.6 تا 6 تغییر می کند، اما برای سرعت های متوسط معمولا مقداری نزدیک واحد ‏دارد. این مقدار به طول موج ، شرایط ظهور ، قدرت نوردهی ، بسته به این که کوتاه ، تیز ، ‏بلند و ضعیف باشد و حتی به دسته بندی خاص صفحات و نوع امولسیون بستگی دارد.


امولسیون های سریع (حساس) ، به معنی یک آستانه پایین است. اما چون نمود معمولا کوچک است ‏لذا برای نوردهی های زیاد لزومی به سریع بودن صفحه نیست.


موضوع مهم دیگر اندازه دانه امولسیون است. صفحات سریع با نمود پایین ، دانه های بزرگتر و در ‏نتیجه قدرت تفکیک پایینی دارند.


پراکندگی نور در امولسیون نیز روی قدرت تفکیک موثر است. با اندازه فیزیکی دانه ها که معمولا ‏بین 1μm تا 5μm است، حد تفکیک با ضریبی در 5 بدتر است. معقول این است که حدود 10 میکرومتر ‏برای امولسیون ریز و 25 میکرومتر برای امولسیون درشت انتحاب شود. تا بین آنها و حدود تفکیک ‏صفحه سازگاری دستگاهی به وجود آید. ‏


عوامل موثر در جواب دهی صفحه عکاسی:‏

عوامل متعدد موثر در جواب یک صفحه عکاسی به قدری زیادند که اگر قرار باشد اندازه گیری هایی ‏دقیق شدت از طریق عکس برداری انجام شوند باید برای هر صفحه عکاسی یک منحنی جواب جداگانه ‏رسم شود. این امر با انجام تعدادی نوردهی های با نسبت شدت معین با زمان نوردهی یکسان و در ‏طول موج یکسان عملی می شود. ثابت نگه داشتن E و تغییر t به علت امکان عدم برقراری قانون دو ‏جانبگی صحیح نیست. با یک طیف نگار استیگماتیک ، معمولا عکسبرداری توام با یک صافی پله ای ‏خنثی ( در ناحیه مرئی ) و یا با یک قاچ لگاریتمی دوار که بلافاصله در مقابل روزنه قرار دارد، ساده ‏ترین روش است.

هر چند روش اخیر عملا با تغییر زمان نوردهی کل کار می کند، اما معلوم شده است که به شرط ‏سرعت دوران بیشتر از 10 دور در ثانیه می تواند به عنوان شدت متغیر تلقی شود. روش معمولی ‏دیگر عبارت از عکسبرداری از یک منبع پیوسته روی یک طیف نگار با قدرت پاشندگی نسبتا بزرگ ‏است، که در این مورد می توان از یک شکاف پله ای یا از نوردهی های متوالی با عرض شکاف های ‏متفاوت استفاده کرد. در ناحیه فرابنفش ، گاهی از توریها استفاده می شود که تراگسیلمندی آنها در ‏ناحیه مرئی تعیین می شود.‏


شستشوی صفحه عکاسی:‏

بعد از ظهور صفحه عکاسی باید آن را از داخل یک چگالی سنج میکروسکوپی گذراند تا قابلیت عبور ‏در هر نقطه مورد نظر ثبت شود. برای رسم یک منحنی جواب از یک نوردهی های استاندارد استفاده ‏می شود. سپس مقادیر نسبی E برای هر نقطه مورد نظر در روی رد چگالی سنج میکروسکوپی از ‏روی منحنی خوانده می شوند. از اینجا به وضوح معلوم می شود که نورسنجی عکاسی دقیق ، کار ‏بسیار کسل کننده ای است.

همچنین این کار به علت یکنواخت نبودن حساسیت در سر تا سر صفحه ، ‏ذاتا کار غیر دقیقی است هر چند که درجه بندی هم دقیق باشد. به علاوه گستره دینامیکی نسبتا محدود ‏است. زیرا بخش نسبتا مستقیم منحنی فقط حدود دو مرتبه مقداری از شدت را در بر می گیرد.‏