معابد مصری

[mina]

معبد ميليونها سال :

تالار اعياد که معبد ميليونها سال نيز ناميده می شود، تالاری ستوندار است با دو رديف ده تايي ستون در مرکز و سی و دو ستون تزئيناتی با مقطع مربع نيز در محيط پيرامونی. دو رديف ستونهای ده گانه, وظيفه باربری سقف تخت تالار را برعهده داشتند که دارای ارتفاعی بلندتر از سقف بخشهای پيرامونی اين فضای زيبا بود و اين باعث بوجود آمدن رديف پنجره زير سقفی، جهت هدايت نور به درون معبد ميليونها سال می شد. اين تالار زيبا در دوره حاکميت توتموس سوم احداث گرديد.

مجموعه معابد کرنک، همچنين دارای تعداد بسيار زيادی تنديس فراعنه می باشد که هم به صورت نشسته در کنار دروازه ها قرار دارند و هم به صورت ايستاده، به ويژه در قالب ستون يا متکی به ديوار همجوار خود. تمامی جدارها نيز اعم از ديوارها، ستونها و تک ستونهای يادمانی، مملو از نقوش برجسته می باشند و بيشتر آنها اختصاص به خدايان و فرعون ها دارند.

معبد رامسس سوم :

اين معبد که در دوره رامسس سوم احداث گرديده، وقف آمون- رع شده است. معبد از لحاظ ويژگيهای معماری، کاملاً با ديگر معبد دوره پادشاهی جديد مشابهت دارد. معبد رامسس سوم در شرق حياط اتيوپيايي که پشت دروازه اصلی ورودی معبد می باشد، واقع گريده است.

حياط معبد مذکور، از سه طرف با ستونهای اوسيريس احاطه گشته. ستونی بلند با سرستون پاپيروس گشوده شده در عمارت کوشک مانند تاهارکا، پادشاه اتيوپيايی (سلسله پادشاهی بيست و پنجم که حدود 700 پيش از ميلاد بر مصر فرمانروايي می کردند)، وجود دارد. اين ستونها با 08/21 متر ارتفاع، وظيفه نگهداری از سقف چوبی را بر عهده داشته اند.

تالار ستوندار اصلی :

تالار ستوندار، 102 متر در جهت شمالی- جنوبی و 53 متر از شرق تا غرب وسعت دارد که 134 ستون در آن موجود می باشد و در نوع خود، بزرگترين تالار ستوندار معماری مصر باستان محسوب می شود. هر ستون 23 متر بلندا دارد و دارای سرستونهايي با طرح پاپيروس گشوده شده (زنگوله ای) می باشد. در واقع، اين فضا به جنگل ستونها می ماند که فاصله بين آنها و بازی سايه و روشن ستونها منظره بسيار زيبايي را خلق می کند.

ارتفاع ستونهای بخش مذکور نسبت به ستونهای جانبی که در دوره هورمحب شروع به ساخت گرديد، متفاوت بود. تالار ستوندار اصلی سپس توسط ستی اول و رامسس دوم تکميل گشت و در نهايت توسط رامسس چهارم کامل شد. اين بخش از مجموعه، کماکان بزرگترين تالار در بين تمامی بناهای مذهبی جهان محسوب می شود.

رديف ستونهای راستای محور مرکزی تالار ستوندار که دارای سرستونهايي به صورت پاپيروس گشوده شده می باشد، 20 متر ارتفاع، 6/3 متر قطر و محيطی معادل 15 متر در بخش فوقانی خود دارد. ستونهاي با سرستون پاپيروس بسته (غنچه ای) نيز 01/14 متر بلندا دارند. نقوش برجسته فراونی، تمامی جداره ستونها را دربر می گيرد.

تک ستونهای يادمانی آنسوی تالار ستوندار که در زمان توتموس اول ايجاد گرديده، 23 متر بلندا و 143 تن وزن دارند. ديگر تک ستونهای يادمانی، متعلق به زمان حکمرانی حتشپ سوت است و دارای 30 متر ارتفاع و 30 تن وزن می باشند که بين چهارمين و پنجمين دروازه ورودی واقع گرديده اند.

عمليات آغاز ساخت دومين دروازه ورودی به دوره هورمحب باز می گردد، در دوره سلطنت ستی اول و رامسس دوم ادامه يافت و در نهايت، در دوره حکومت بطالسه تکميل گشت. در کنار اين دروازه، دو تنديس عظيم رامسس دوم قرار داده شده بود.

مجموعه معابد آمون- رع :

معبد آمون- رع (Amon-Ra) در کرنک کاملترين و پيچيده ترين اثر معماری مصر باستان است. از دوره پادشاهی ميانه، تبس مرکز آيين پرستش آمون بود و کرنک نيز تبديل به مهمترين مکان مذهبی آمون- رع در دوره پادشاهی جديد گرديد. اين مجموعه معبد دارای دو محور اصلی شرق به غرب، در راستای مدار خورشيد در آسمان با مضمون «خورشيد در بهشت» و ديگری، محور جنوب به شمال، در جهت حرکت رود نيل به معنای «قدرت مطلق خدايان و فرعون».

اين بنا که از حدود سال 2000 قبل از ميلاد شروع به ساخت شد، تا سال 220 پيش از ميلاد تکميل و بخشهايی به آن افزوده گرديد. در واقع، در ساخت اين مجموعه معابد، حدود پنجاه نفر از فراعنه مصر شرکت داشتند که از اواخر دوره پادشاهی کهن تا سلسله بطالسه بر اين سرزمين حکمرانی نمودند، اما قسمت عمده معبد کرنک در زمان رامسس دوم احداث گرديد.

خيابانی به طول 113 متر و عرض 15 متر که اسفينکسهايي با سر قوچ (نماد خدای آمون) در دو سمت آن وجود دارد، به نخستين و بزرگترين دروازه دو برجی معبد منتهی می شود. اين دروازه ورودی، 113 متر عرض و 43 متر بلندا دارد و در دوره رامسس دوم احداث گرديده بود.

نکته شايان توجه در اسفينکسهای دو سمت، قرار دادن تنديسهاي کوچکی از رامسس دوم در ميان دو پای جلويي حيوان ترکيبی است؛ چنين کار فروتنانه ای از اين فرعون که همواره خود را "خـدای خدايان" قلمداد می کرد و تنديسهای عظيم الجثه بسياری از وی به يادگار مانده است، منحصر بفرد می باشد.

خيابان مذکور، به خيابانی ديگر از اسفينکسهايي با سر انسانی مي پيوندد که به معبد لوکسور منتهی می شود و در مجموع، 2/3 کيلومتر طول دارد.

معابد کرنک شامل معبد آمون – رع در دوره رامسس سوم، معبد ستی دوم، معبد موسوم به ميليونها سال، تک ستونهای يادمانی توتموس اول و حتشپ سوت و همچنين نه دروازه ورودی است. اين مجموعه، مادر بناهای مذهبی مصر می باشد، چراکه معابد پرستش خدايان سه گانه تبسيها، يعنی آمون- رع، موت (همسر خدای آمون) و خونسو (پسر آمون- رع و موت و رب النوع ماه) است. با استناد به گزارشها، در سده دوازدهم پيش از ميلاد، نزديک به 80 هزار کارگر و برده در اين مکان مشغول به کار بوده اند.



معبد تدفينی رامسيوم :

رامسيوم (Ramesseum) در تبس بين نخستين سال تا دوازدهمين سال سلطنت رامسس دوم بدين منظور ساخته شد که معبد تدفينی وی باشد. هنگامی که اين معبد باشکوه در مقياسی بسيار بزرگ به طول 300 متر و عرض 200 متر توسط معماری به اسم "پنره" (Penre) طرح گشت، خطايي فاحش، کيفيت و ثبات جاودانگی بنا را مخدوش کرد و آن، احداث معبد در مکانی بود که هر ساله طغيان نيل آن را دربر می گرفت. در همان مقطع زمانی که رامسيوم درحال ساخت بود، معبد ستی اول در ابيدوس، رو به ويرانی نهاده بود.

طرح اين بنا به طور کامل، مشابه ديگر معابد است: در جوار رود نيل قرار دارد، دارای دروازه بزرگ دو برجی ورودی، حياطها، تالارهای ستوندار و اتاقهای مقدس تاريک و سرپوشيده ای می باشد.

دو بخش معبد، در قياس با ديگر قسمتها، بسيار جالب توجه هستند. نخست دو تنديس عظيم الجثه سقوط کرده رامسس دوم به ارتفاع 17 متر است که سيمايي دراماتيک به مجموعه داده و ديگری، بخش کارکنان می باشد که در ديگر معابد، قسمت مذکور در فاصله دورتری نسبت به حرم مقدس واقع می شود و يا کلاً توسط عوامل انسانی يا طبيعی از بين می رود، درحاليکه اين بخش در رامسيوم، به طور غير معمولی سالم باقی مانده است.

رامسس دوم خواهان به حد کمال رسيدن معابد خود به منظور تحت تأثير قرار دادن مردم و خدايان و همچنين محفوظ نگاه داشتن پيوند و يگانگی خود با خدايان بود. درحاليکه امروزه، ويرانه های اين بنا در مقابل بازديدکنندگان با وجود تنديسهای درهم شکسته وی بر روی زمين، فاقد آن ابهت و کمال مطلوب رامسس دوم می باشد .