معرفی ویلا ساوا

[mina]

ویلا ساوا
پوسی، فرانسه، 1931

معمار: لوکوربوزیه



خانه ماشین زندگی است.

لوکوربوزیه



"در سال 1926 لوکوربوزیه در بیانیه ای برخی از پیشنهادهای خود را تحت عنوان پنج نکته اساسی درباره معماری نو با موضوعات: پیلوت، بام سبز، پنجره طولی(پانوراما)، نمای آزاد و پلان آزاد مطرح کرد که در این باره وی چنین اظهار می دارد:



"تا امروز همیشه از جرزهای باربر استفاده شده است. این جرزها از زیر زمین شروع می شوند و از طبقه همکف تا زیر بام ادامه دارند. پلان معماری همواره تابع جرزهای باربر بوده است. ارمغان بتن مسلح استفاه ازپلان آزاد است. سقف ها نباید تا بالا همانند هم تکرار شوند، آنها آزادند. این پلان جدید، منطقی و آزاد است."



در ویلا ساوا نیز وی این پنج اصل را بصورت بیانیه ای عینیت می بخشد. اساس شکل گیری هر فضایی وجود کلیه عناصر معماری از جمله کف( به عنوان بستر کارکردی)، دیوار(به عنوان عضو محدود کننده) و سقف( به عنوان عضو محفوظ کننده) می باشد. در واقع با تغییر پارامتری یا ماهوی هر کدام از عناصر فوق، ماهیت وجودی فضای معماری دچار تغییر و تبدیل می گردد.

اصل پلان آزاد در واقع به مفهوم آزادی و عدم تمرکز و ایستایی در بستر کارکردی اشاره دارد که این تعریف شرایطی را مهیا می سازد که هر فضایی از انقباض ها و انبساط های افقی(در پلان) رها گردد و شرایطی را برای یکسان سازی فضایی در پلان، یا قابلیت ایجاد بستری همگن با ارزش گذاری مساوی فراهم آورد.

در چنین پروژه هایی که در فضای هندسی اقلیدسی شکل می گیرد با هر سر شکنی می توان روابط فضایی کل پروژه را به صراحت دید و در چنین ساختار تک انگارانه ای، فرم محدود کننده فضاست و با ایجاد عناصر معماری، ساختار فضا به صورت هندسه ای قابل استنباط تعریف و مطرح می شود.

مقوله فضا در تفکر لوکوربوزیسیسم، ایجاد ساختار فضایی صرفا کارکردی است. پس آنچه در این تعریف از معماری مورد بحث لست باز گرداندن عناصر شکل دهنده هر ساختاری، برای ابتدایی ترین تعریف فضا، یعنی محدود کننده عملکرد است که بر اساس تفکر مدرنیسم است."
"بسیاری از معماران قرن بیستم در پی پدید آوری معماری نوگرایی بودند که اصول یکسانی را دنبال کند. یکی از عاشقان سینه چاک پذیرش ایده سازه به مثابه فرم زا، لوکوربوزیه بود. فن آوری مورد علاقه اش دال تخت بتن آرمه ای ناپویا- فرمی بود که می توانست همزمان در دو راستا دهنه بزند و تا فراسوی ستون های پیرامونی اش پیش رود. کنش سازه به خوبی در طرح مشهورش- تصویر 1- بیان شد. لوکوربوزیه امکانات معمارانه این طرح را در پنج ویژگی معماری مدرن جمع بندی کرد.






تصویر1- مزایای پیوستگی سازهای بتن آرمه به طور تحسین آمیزی در اسکلت سازه ای خانه دو مینو-1914- لوکوربوزیه خلاصه شده است. دال های نازک دو طرفه مستقیما به شبکه ای از ستون ها تکیه دارند. پلکانه ها، مهار بندی در دو راستای اصلی را ممکن می سازند.



لوکوربوزیه این رویکرد را در بیشتر ساختمان هایش به کار برد. ویلا ساوا- تصویر 2- ممکن است کهن الگو باشد. ساختمانی با اهمیت بارز در شکل گیری واژگان دیداری نوگرایی قرن بیستم. سازه در اینجا هم مانند روزگاران رم باستان چندان ستایش نمی شود، ولی از امکاناتش استفاده شده است. آثار بعدی لوکوربوزیه مانند مجتمع مسکونی مارسی و یا صومعه لاتوره در نزدیکی لیون، ترکیب همسان سازه و برنامه های زیبا شناختی را نشان می دهد."





تصویر2- اسکلت سازه ای بتن آرمه ای این ساختمان، به میزان زیادی، فرم کلی آن را تعیین می کند. با این حال بسیاری از عوامل دیگر مرتبط با جستجوی لوکوربوزیه در پی واژگان دیداری مناسب عصر ماشین در ظاهر نهایی ساختمان سهیم اند."



برگرفته از کتاب سازه و معماری، نوشته آنگوس جی.مک دونالد

ترجمه محمد احمدی نژاد، نشر خاک، چاپ اول، بهار 86

و ازمقاله فضای آزاد، نوشته پیمان امیری

مجله شارستان، فصلنامه فنی و مهندسی(معماری و شهرسازی)

شماره 17، 18 ،پاییز و زمستان 86