خاطرات کاندینسکی 7

[mina]

باکمال تعجب دريافتم که اين نياز بر بينائی که مسيح به عنوان اساس خصوصيات روحی بنا نهاده است، رشد می کند. دريافتم که اين ديد نسبت به هنر مسيحی است و اين که در همين زمان عوامل لازم برای پذيرش “سومين” وحی را که همان وحی روح القدس است در خود پناه می دهد. من اين را منطقی يافتم که به هر حال نقاشی يک سوژه در هنر نيازی عظيم به تجربه درونی شکل دارد. شرايط برای يک اتمسفر جديد نيز به همين ترتيب خلق می شوند. در اين اتمسفر که خيلی خيلی بعد بوجود خواهد آمد و هنر محض (Pure art)، در برابر ما در روياهای زودگذرمان از امروز با جذابيتی غيرقابل توصيف پرواز می کند.
به مرور زمان فهميدم که بردباری به آرامی گسترش يافته ام در برابر آثار ديگران به هيچ وجه به من آسيبی نمی رساند بلکه کاملاً برعکس برای يکسو کردن کوشش هايم بسيار خوبست. به همين دليل دوست داشتم اين گفته را که “هنرمند بايد يکسونگر باشد” تا حدی محدود کنم و تاحدی گسترش دهم تا بگويد “هنرمند بايد در کارش يکسونگر باشد” . توانايی تجربه آثار ديگران ( که بطور طبيعی اتفاق می افتد و بايد به شيوه خودش اتفاق بيفتد) به روح حساسيت بيشتر و ظرفيت بالاتر احساسی را می بخشد و بنابراين آن را پربار، گسترده تر و در به دست آوردن اهداف خودش تواناتر می کند. تجربه کردن آثار ديگران در کلی ترين حالت مثل تجربه کردن طبيعت است و آيا يک شاعر می تواند يا بايد يک کر و کور باشد؟
من می گويم هرکس با کار خودش با روحيه ای شادتر و هيجانی کمتر برخورد می کند. وقتی می بينم که امکانات ديگر ( که بی شمارند) به درستی ( يا کم و بيش به درستی) در هنر مورد بهره برداری قرار می گيرند چنانکه در مورد خود، من به هر فرمی که الزاماً از روح مشتق می شود يعنی از روح آفريده می شود عشق می ورزم، همانطور که از هر فرمی که چنين نيست متنفرم.
من براين باورم که فلسفه آينده علاوه بر مطالعه طبيعت اشياء، روح آنها را نيز با توجه خاصی بررسی می کند سپس جوی پديد خواهد آمد که بشر را به عنوان يک کل قادر به احساس روح اشياء می کند تا اين روح را ناآگاهانه تجربه کند. همانطور که امروزه شکل بيرونی اشياء بصورت کلی و ناآگاهانه توسط بشر تجربه می شود که لذت عموم را از هنر تصوير (representational) تشريح می کند.
به اين ترتيب بشر قادر خواهد بود که اول جنبه روحی سوژه های مادی و بعد فرمهای انتزاعی را تجربه کند.
هدف اصلی کتاب توجه به عوالم روحی در هنر و نيز “توصيه آبی” بيدار کردن اين ظرفيت کاملاً ضروری برای آينده به منظور رويارويی با تجربيات بيشمار روحی در اشياء مادی و مجرد است. آرزوی برانگيختن اين نيروی ملکوتی در انسان، که هرگز از آن بهره نبرده اند. هدف اصلی هردو اثر من بوده است.
اين دو کتاب اغلب غلط درک می شده و می شوند. آنها را “ برنامه “ تلقی می کنند و نويسندگانشان را هنرمندان تئوريه پردازی می دانند که در کار ذهنی به بيراهه رفته اند و “ نابود شده اند”. هيچ چيز در ذهن من دورتر از متوسل شدن به نيروی عقلانی و مغز نبوده.
شايد اين کارهنوز برای امروز زودرس بوده باشد و به عنوان هدف اجتناب ناپذير و مهم بعدی در تکامل بيشتر هنر پيش روی هنرمندان خواهد بود. به محض اينکه روح پابرجا و در عمق ريشه دار شود ديگر هيچ چيز نمی تواند برايش خطرناک باشد.
پس از سفرمان به ايتاليا ، که قبلاً به آن اشاره کردم، و پس از بازگشتی کوتاه به مسکو، زمانی که من تازه 5 ساله شده بودم،به همراه والدين و خاله ام، Elisabeth Ticheeff که من به اندازه والدينم به او مديونم، به خاطر وضع جسمانی پدرم به روسيه جنوبی مسافرت کرديم. بعد من در آنجا در کلاسهای Gymnasium شرکت کردم اما هميشه در آن شهر که برای من و تمام خانواده ام نا آشنا بود احساس يک مسافر گذری را داشتم. اين خواسته که می توانيم به مسکو برگرديم هرگز رهايمان نکرد و حسرتی را در قلبم بوجود آورد که بسيار به احساس چخوف که آن را در “ سه خواهر” توصيف می کند شبيه بود. از وقتی سيزده ساله بودم پدرم هر تابستان مرا به مسکو می برد و از اين رو بالاخره در 18 سالگی با اين احساس که بالاخره دوباره درخانه هستم به آنجا نقل مکان کردم. سيبری شرقی جايی که والدين پدرم به دلايل سياسی از سيبری غربی به آنجا تبعيد شده بودند به او خوشامد می گويد. او در مسکو تحصيل کرده بود و آموخته بود که اين شهر را نيز به اندازه خانه اش دوست بدارد. روح عميقاً انسانی و دوست داشتنی اش “ روح مسکو “ را درک می کند و آنرا به خوبی می شناسد. گوش دادن به او هنگامی که با صدايی پرابهت کليساهای بيشمار و نامهای قديمی عجيبشان را يکی يک برمی شمرد هميشه برايم خوشايند بوده است. شکی نيست در اينجا روح يک هنرمند حساس می شود. مادرم يک مسکويی تبار است و خصوصياتی را در خود گرد آورده است که برای من مظهر مسکو است: ظاهری، زيبايی چشمگير، جدی و خشک از هر جهت با سادگی اشرافی، انرژی بی پايان و اتحادی بی نظير ميان سنت و آزاد انديشی صحيح، ترکيبی از اضطراب زياد، آرامش شاهانه حيرت انگيز، و تسلط بر نفس قهرمانانه. در مجموع يک مادر مسکويی “ Mother- Moscow” سنگ سفيد “ White- Stone” سرطلايی “Gold-headed” در قالب انسانی است. مسکو: دوسويگی، پيچيدگی، حرکت شديد، برخوردها و سردرگمی در قيافه ظاهری که در نهايت تصوير فردی واحدی را شکل می دهد، و به همين ترتيب خصلتهای غير نمادی در زندگی داخلی را که برای چشمان نا آشنا مبهم ( قضاوتهای متعدد و متضاد خارجيان از مسکو به اين دليل است) است؛ که با اين همه فردی ترين و در آخرين تحليل ها کاملترين واحد است. من معتقدم اين کليت بيرونی و درونی مسکو سرچشمه کوششهای هنريم بوده است. اين چنگال کوک “tuning fork” من نقاش است. احساس می کنم که هميشه چنين بوده است و اينکه با گذشت زمان و برخورداری از پيشرفتهای رسمی بيرونی اين “مدل” را صرفاً با احساسی هميشه قويتر، به شکلی کاملتر و فرمی بنيادی تر نقاشی کرده و می کنم.
بنابراين انحرافهايم از اين مسير مستقيم بطور کلی برايم زيان آور نبود. چند نشانه مهجور در جايی که توانم را از دست داده بودم و گاهی به نظرم پايان کارم می آمد، در بيشتر موارد نقاط شروع و توقف بين راه بود که قدمهای بعدی را برايم ممکن می کرد. در بسياری چيزها بايد خودم را محکوم کنم. اما هميشه به يک چيز صادق و وفادار مانده ام و آن ندای درونی است که هدفم را در هنر تعيين می کند و اميدوارم که بتوانم تا آخرين ساعت عمرم از آن پيروی کنم.