نقاشی لاكی

[احسان]

نقاشی لاكیLACQUERED PAINTING. (نقاشی زیر لاكی):

نوعی نقاشی آبرنگ بر روی اشیای مقوایی (قلمدان، جلد كتاب، قاب آینه، رحل قرآن، جعبه آرایش، ورق بازی، سینی و غیره) ، كه رویة آن با مادة جلادهنده (لاك) پوشانیده می شود. این اسلوب، با كمابیش اختلاف، در برخی هنرهای سنتی چین، هند، ایران و نقاط دیگر متداول بوده است. در ایران، از اواخر سدة هفدهم/ یازدهم هـ، به خصوص در هنرهایی چون قلمدان نگاری رایج شد.

روند كار به طور خلاصه چنین است: نخست، شیء مورد نظر را با خمیر كاغذ و چسب (پاپیه ماشه)، و به مدد قالبهای چوبین مخصوص می سازند (ممكن است سازنده خود نقاش باشد). سپس سطح شیء را بوم سازی (زمینه سازی) می كنند تا آمادة برای نقاشی شود.

برای اجرای طرح از رنگمادة محلول در آب استفاده می كنند. در پایان، سطح نقاشی شده را با قشری ضخیم از روغن كمان (مخلوطی از روغن برزك، روغن سندروس، و روغن جلا) می پوشانند. از این رو، نقاشی لاكی نمودی همانند نقاشی رنگ روغنی دارد.

نقاشی لاكی در ایران، محتملاً با محمد زمان آغاز شد؛ و علی اشرف از استادان مسلم آن بود.